Voetbaltempel van een miljard, nu crisis: het (mogelijke) verval van The Spurs

Het is crisis in Noord-Londen. De witte zijde van de miljoenenstad voegde donderdagavond een nieuwe bladzijde toe aan een zwart hoofdstuk in de clubgeschiedenis. Tegen Crystal Palace werd met 1-3 verloren, onder toeziend oog van ruim zestigduizend supporters. Hoewel: halverwege stroomde het stadion al behoorlijk leeg. Dit is het (mogelijke) verval van Tottenham Hotspur, de club waar voormalige Rode Duivels Jan Vertonghen, Toby Alderweireld en Mousa Dembélé indruk wisten te maken.

Een club die al jaren getergd wordt door de term Spursy. De betekenis? 'Op een pijnlijke manier falen wanneer succes binnen handbereik is'. Zeker aartsrivaal Arsenal geniet van de term, maar ook onder fans van andere clubs in het Engelse voetbal is de term populair. In 2018 werd Spursy zelfs opgenomen in het Collins English Dictionary.

Degradatiestrijd

Donderdag werd door de Palace-fans een extra tik uitgedeeld. 'Spurs are going down', klonk het gekscherend in het miljardenstadion van The Lilywhites. Een schande. De Spurs staan na het debacle tegen Palace op plek zestien in de Premier League, met slechts één punt meer dan ‘concurrenten’ Nottingham Forest en West Ham United. De spanningen lopen hoog op richting 22 maart, wat een cruciale dag voor de ploeg van Igor Tudor én de gehele club lijkt te worden: Tottenham - Nottingham. West Ham United speelt die dag een uitwedstrijd tegen Aston Villa.

Ook nummer vijftien Leeds United, dat met 31 punten nog twee punten los staat van Spurs, lijkt nog geen zekerheid te hebben op handhaving. Nummer veertien Brighton & Hove Albion lijkt met 37 punten momenteel buiten bereik.

Schrijnend: Tottenham Hotspur is de enige ploeg in de Premier League die in dit kalenderjaar nog geen overwinning wist te boeken. 'De angst van Tottenham voor een eerste degradatie uit de Premier League sinds 1977 neemt toe', oordeelt de BBC dan ook terecht. 'Als Igor Tudor de brandweerman moest zijn voor het Premier League-seizoen van Tottenham, heeft hij tot nu toe alleen maar de vlammen van een miserabele campagne aangewakkerd.'

Het verleden

Hoe anders was dat begin jaren '60: de absolute gloriejaren van Spurs. Onder de iconische Bill Nicholson, die uiteindelijk 55 jaar verbonden zou zijn tot zijn overlijden in 2004, behaalde Spurs zijn eerste successen. Tottenham werd in 1961 kampioen van Engeland en won de FA Cup. Daarmee waren The Lilywhites zelfs de eerste club in de twintigste eeuw die de dubbel wist te pakken. 

Ook de jaren erna waren succesvol, met een back-to-back-titel in de oudste bekercompetitie van de wereld in 1962 en de Europacup II, in 1963. Dat betekende een nieuwe primeur: de eerste Engelse prijzenpakker in Europa. In die periode werd Tottenham een écht 'serieuze jongen' in de voetbalpiramide, 81 jaar nadat de club in 1882 werd opgericht door een groep schooljongens. 

Twintig jaar had Spurs de tijd om die 'serieuze jongen'-status te bevorderen. Sinds 1977 dus op het hoogste niveau. Kort daarna stapelden de successen zich op, weer over een periode van drie à vier jaar, en weer met de FA Cup als voornaamste prijs (1981, 1982). De UEFA Cup werd in 1984 binnengesleept. Na nog één FA Cup-titel toegevoegd te hebben aan de prijzenkast, kon die de jaren erna jaarlijks afgestoft worden. Er werd, op twee League Cups na, geen prijs meer gewonnen.

De 'Big Six'

Toen in 1992 de huidige Premier League werd opgericht, hoopte Tottenham weer een echte topclub te worden. Toch bleef Spurs vaak net onder de absolute Engelse top. De andere leden van de top zes, Manchester United, Liverpool, Arsenal, Chelsea, en later Manchester City, wonnen allen eens de competitie. Tottenham Hotspur nooit.

Ondertussen werden de rivalen van de big six ook steeds groter. Arsenal domineerde Noord-Londen, Chelsea kreeg eigenaar Roman Abramovich en Manchester City bouwde op tot de Engelse elite. Tottenham bleef achter, ondanks het voorzitterschap van de rijke Daniel Levy vanaf de jaren 2000. Spurs groeide wel gestaag, tot in 2014 een nieuw hoofdstuk aanbrak. Met manager Mauricio Pochettino werd gebouwd aan een jong, dynamisch team met spelers als Harry Kane, Christian Eriksen en even later Son Heung-min en Dele Alli. 

Succesvolle jaren, waarin opeenvolgend de derde, tweede, derde en vierde plek werden bereikt. Met als absolute kers op de (Pochettino-)taart: het bereiken van de Champions League-finale in 2019, na de in Amsterdam beruchte overwinning op Ajax (2-3) in de halve finale. In de eindstrijd werd weliswaar kansloos met 0-2 verloren van Liverpool, maar hoofdstuk drie van een succesvolle reeks (net als in 1961-1963 en 1981-1984) was daar.

Het stadion van een miljard

Amper twee maanden voor die finale opende Tottenham een nieuw stadion dat het legendarische White Hart Lane moest doen vergeten: Tottenham Hotspur Stadium. Kosten: 1,1 miljard euro. Een astronomisch bedrag, mede gefinancierd door de man die in 2000 al voornemens had de club tot grote hoogten te laten reike, Levy. Het stadion werd gezien als een van de modernste ter wereld.

De huidige crisis

Toen in 2020 de coronapandemie het voetbal stillegde, kreeg Tottenham een harde klap. Het gloednieuwe stadion bleef plotseling leeg. Wedstrijden werden zonder publiek gespeeld en de inkomsten uit evenementen, zoals de Spurs- én NFL-wedstrijden vielen grotendeels weg. Tegelijkertijd begon op sportief gebied het succesvolle elftal dat de Champions League-finale had bereikt langzaam uiteen te vallen. Sterspelers vertrokken en de club had inmiddels al afscheid genomen van Pochettino, na een slecht begin van de nieuwe competitie in het seizoen 2019/20.

De wisselvalligheid nam in de jaren die volgde de overhand in Noord-Londen. De eindklasseringen (6e, 7e, 4e, 8e, 5e en 17e) waren niet om over naar huis te schrijven voor een club met dergelijke ambities. De vijfde positie in 2023/'24 leidde een seizoen later wel tot een plotse titelwinst in de Europa League. De eerste prijs in zeventien jaar tijd. 

Nog dramatischer dan de zeventiende eindklassering van afgelopen seizoen leek het voor Spurs, dat door de Europa League-overwinning dit seizoen nog wél actief is in de Champions League, niet te kunnen worden. Maar toch: met nog negen speelronden te gaan staat Spurs op de rand van de afgrond.

Financiële gevolgen

Het zorgt voor ongeloof in Engeland. 'Gezien de enorme middelen waarover een van de zes rijkste clubs van de Premier League beschikt, zou de degradatie naar het Championship in principe onmogelijk moeten zijn', stelt BBC, dat aanhaalt dat de Londenaren vorig seizoen nog 795 miljoen euro aan inkomsten genereerden, waarmee het de op acht na rijkste club van Europa is. Volgens een analyse van de Britse omroep kunnen de inkomsten met liefst 300 miljoen euro teruglopen in het geval van degradatie.

"Voor een club met de ambities en financiële omvang van Spurs zou degradatie niet zomaar een sportieve tegenslag op korte termijn zijn", zegt voetbalfinanciënexpert Kieran Maguire. "De economie van het Engelse voetbal maakt herstel een project van meerdere jaren." Daarmee zou degradatie desastreus zijn. Tottenham heeft nog negen wedstrijden om het vege lijf te redden.

In aflevering 31 van het tweede seizoen van Tijd voor Voetbal bespreekt men het onsportieve gedrag van Charleroi tegen Club Brugge, ziet men twee uitblinkers bij RSC Anderlecht en is er ook lof voor El Ouahdi en Piedfort. Dat en nog veel meer in Tijd voor Voetbal.